Jak prawidłowo zakładać soczewki kontaktowe?

Pierwsze zakładanie soczewek powinno odbyć się w gabinecie, pod okiem specjalisty, a nie przy nagraniu odtwarzanym na telefonie. Film z internetu pokazuje cudze oko i cudze parametry, więc nie zastąpi badania ani doboru soczewki. Bezpieczeństwo noszenia zaczyna się od umytych i osuszonych dłoni oraz pilnowania terminu wymiany. Ból, światłowstręt i utrzymujące się zaczerwienienie to sygnał do zdjęcia soczewek i wizyty u okulisty.

Jak założyć soczewki tak, aby nie zrobić sobie krzywdy? Prawidłowe założenie soczewki sprowadza się do kilku czynności w stałej kolejności: dokładne umycie i osuszenie rąk, sprawdzenie ustawienia soczewki, ułożenie jej na opuszku palca wskazującego, rozchylenie powiek drugą ręką i spokojne przyłożenie do rogówki przy wzroku skierowanym na wprost. Brzmi prosto i po kilku powtórzeniach faktycznie takie jest. Trudność leży gdzie indziej: pierwsze próby zwykle odbywają się przed lustrem w łazience, z telefonem opartym o kran i losowym nagraniem odtwarzanym w tle, jeszcze zanim ktokolwiek zmierzył krzywiznę rogówki i ocenił stan powiek. Przeczytaj poniższy wpis blogowy i dowiedz się, dlaczego naukę lepiej zacząć od wizyty w gabinecie oraz jakich błędów unikają osoby prowadzone od początku przez specjalistę.

Dlaczego nauka z filmów w internecie bywa ryzykowna?

Nagranie instruktażowe pokazuje cudze oko i cudzą soczewkę. Twoja rogówka ma własną krzywiznę i średnicę, film łzowy własną stabilność, a powieki własne napięcie. Soczewka dobrana bez pomiarów potrafi przylegać zbyt ciasno, ograniczać wymianę łez pod materiałem i po kilku godzinach dawać uczucie piasku pod powieką. Osoba nagrywająca poradnik nie wie nic o zapaleniu brzegów powiek, alergii sezonowej ani o bliźnie po dawnym urazie rogówki.

Druga sprawa to brak informacji zwrotnej. W gabinecie specjalista ogląda soczewkę na oku w lampie szczelinowej i ocenia, czy przy mrugnięciu przesuwa się o właściwy dystans. Przed lustrem w łazience takiej oceny nikt nie wykona, a początkujący użytkownik odbiera dyskomfort jako naturalny etap przyzwyczajania.

Czego nie widać w kadrze?

Materiał trwający dwie minuty zwykle pomija to, co przesądza o bezpieczeństwie, czyli pielęgnację soczewek: kontrolę daty ważności płynu, wymianę pojemnika co trzy miesiące, zasadę nieprzenoszenia soczewki między oczami. Zdarza się też montaż skracający najtrudniejszy moment, więc widz nabiera przekonania, że założenie zajmuje sekundę. Kiedy próba trwa kwadrans, pojawia się frustracja i szarpanie powieki – najkrótsza droga do zadrapania nabłonka.

Co daje pierwsza wizyta w gabinecie?

Specjalista zaczyna od badania ostrości wzroku i pomiaru rogówki, potem dobiera moc, promień krzywizny oraz średnicę. Sprawdza również ilość i jakość łez, bo przy suchym oku część materiałów odpada z góry. Dopiero po tych etapach przychodzi moment praktyczny: pokaz, próba pacjenta i korekta chwytu, jeśli palec ląduje na krawędzi zamiast pod soczewką.

Nauka pod nadzorem ma jeszcze jedną zaletę: ktoś od razu prostuje drobne nawyki, na przykład wycieranie rąk w ręcznik frotte zostawiający włókna albo przytrzymywanie wyłącznie dolnej powieki. Wizyta kontrolna po kilku dniach pokazuje natomiast, jak oko zareagowało na pierwsze godziny noszenia.

Jak założyć soczewki krok po kroku?

Przygotowanie stanowiska zajmuje mniej czasu niż szukanie zgubionej soczewki na podłodze. Zanim sięgniesz po opakowanie, zadbaj o kilka spraw:

• krótko obcięte, gładkie paznokcie u kciuka i palca wskazującego obu rąk,
• mydło bez składników natłuszczających oraz ręcznik niepozostawiający włókien,
• jasne, równomierne światło i lustro ustawione na wysokości twarzy,
• zatkany odpływ umywalki i sucha, jasna powierzchnia blatu.

Soczewkę wyjmij z blistra opuszkiem, nigdy paznokciem, i połóż na suchym palcu wskazującym ręki dominującej. Środkowym palcem tej samej dłoni odciągnij dolną powiekę w dół, a palcem wskazującym drugiej ręki unieś górną, przytrzymując rzęsy tuż przy nasadzie. Patrz prosto przed siebie albo lekko w górę i przyłóż soczewkę do środka rogówki bez dociskania. Puść najpierw górną powiekę, potem dolną, zamknij oko na moment i delikatnie potocz gałką na boki, aby materiał ułożył się równo.

Jak rozpoznać odwróconą soczewkę?

Ułóż ją na palcu i spójrz z boku. Prawidłowo ustawiona przypomina miseczkę o brzegach skierowanych do góry, odwrócona ma krawędzie rozchylone na zewnątrz jak spodek. Część producentów nadrukowuje na brzegu oznaczenie literowe czytelne wyłącznie od właściwej strony. Jeśli po założeniu pojawia się drapanie, a soczewka przesuwa się przy każdym mrugnięciu, najczęściej siedzi odwrotnie.

Jak założyć soczewki, gdy oko ucieka i mruga?

Odruch mrugania nasila się przy pośpiechu. Zamiast z nim walczyć, zatrzymaj rękę na sekundę i oddychaj spokojnie, a powieki przytrzymaj mocniej, opierając palce o kość oczodołu zamiast o miękką część powieki. Pomaga też spojrzenie w bok: soczewka trafia wtedy na twardówkę, skąd sama przesuwa się na rogówkę po zamknięciu oka. Gdy trzecia próba kończy się niepowodzeniem, odłóż soczewkę do pojemnika z płynem i wróć do niej po przerwie.

Jakie błędy zdarzają się na początku?

Najczęstsze potknięcia powtarzają się niemal każdemu:

• dolewanie płynu do pojemnika zamiast wymiany całej porcji,
• noszenie soczewek po upływie zadeklarowanego terminu wymiany,
• zasypianie w soczewkach jednodniowych,
• płukanie soczewki lub pojemnika wodą z kranu.

Pierwszy nawyk osłabia działanie środka odkażającego, bo zużyty płyn zawiera już bakterie i resztki białek z poprzedniego dnia. Przekraczanie terminu wymiany kończy się odkładaniem złogów na powierzchni materiału, co daje przewlekłe zaczerwienienie i spadek komfortu pod wieczór. Sen w soczewce ogranicza dopływ tlenu do rogówki, a tkanka pozbawiona tlenu łatwiej ulega zakażeniu. Woda z kranu bywa natomiast źródłem pełzaka Acanthamoeba, pasożyta wywołującego zapalenie rogówki trudne w leczeniu i zdolne trwale obniżyć ostrość wzroku.

Najwięcej rezygnacji notuje się wśród osób zakładających pierwszą parę soczewek samodzielnie, w drugiej kolejności u tych, którzy nie zgłosili się na kontrolę po pierwszej aplikacji. Wizyta sprawdzająca wychwytuje drobne pomyłki w technice, zanim zdążą zniechęcić do noszenia.

Jak zdejmować soczewki tak, aby obyło się bez podrażnień?

Zdejmowanie wymaga tego samego porządku co zakładanie. Umyj ręce, odciągnij dolną powiekę, spójrz w górę i przesuń soczewkę opuszkiem na białą część oka, a następnie zsuń ją delikatnie między kciukiem a palcem wskazującym. Zaczynaj zawsze od tego samego oka, ponieważ pomyłka przy różnych mocach zdarza się częściej, niż się wydaje. Soczewkę wielorazową przełóż do świeżej porcji płynu, jednodniową wyrzuć bez wahania.

Czasem soczewka przesuwa się pod górną powiekę. Za gałkę oczną nie wpadnie, bo spojówka tworzy zamkniętą kieszonkę. Zamknij oko, przez powiekę przesuń materiał w stronę środka i zdejmij go standardowo, wcześniej nawilżając oko kroplami.

Kiedy odstawić soczewki i zgłosić się do specjalisty?

Niepokojące są: ból utrzymujący się po zdjęciu soczewki, światłowstręt, wydzielina, zaczerwienienie nieustępujące przez kilka godzin oraz nagły spadek ostrości wzroku. W takiej sytuacji soczewki zostają w pojemniku, a wizyta odbywa się tego samego dnia. Zabierz ze sobą opakowanie i płyn, bo informacja o materiale i systemie pielęgnacji przyspiesza diagnozę.

O czym pamiętać, sięgając po soczewki?

Umiejętność praktyczna przydaje się dopiero po badaniu i doborze parametrów przez specjalistę. Nagranie w sieci pokaże ruch dłoni, lecz nie zmierzy rogówki, nie oceni filmu łzowego i nie ostrzeże przed zbyt ciasnym dopasowaniem. Higiena rąk, rytm wymiany oraz reakcja na pierwsze objawy podrażnienia przesądzają o tym, czy soczewki pozostaną wygodną formą korekcji przez lata.

Umów wizytę w jednym z naszych salonów, poproś o pokaz i potraktuj pierwsze tygodnie jako okres uważnej obserwacji własnych oczu.

FAQ

Czy zakładanie soczewek boli?

Prawidłowo dobrana soczewka nie powinna sprawiać bólu. Na początku odczuwa się obecność ciała obcego przez kilka minut, potem uczucie zanika. Ostry ból oznacza uszkodzenie nabłonka, zabrudzenie materiału albo odwrotne ustawienie soczewki.

Czy soczewka może wpaść za gałkę oczną?

Nie. Spojówka przechodzi z powieki na gałkę i zamyka przestrzeń, więc soczewka co najwyżej przesunie się pod powiekę górną. Wystarczy nawilżyć oko i zsunąć ją przez powiekę w stronę środka.

Ile razy wykorzystać jedną porcję płynu do soczewek?

Tylko raz. Po wyjęciu soczewek płyn wylewa się, pojemnik płucze świeżą porcją, a następnie zostawia otwarty do wyschnięcia. Sam pojemnik wymienia się mniej więcej co trzy miesiące.

Czy soczewki sprawdzą się przy alergii?

Często tak, choć wymaga to doboru materiału o krótkim cyklu wymiany, najczęściej jednodniowego. Alergeny osadzają się na powierzchni soczewki i nasilają swędzenie, dlatego decyzję podejmuje specjalista po ocenie stanu spojówek.